أبو علي سينا

15

معيار العقول ( فارسى )

نسخه باشد نوشته است : « اين شكل بغايت معروف و مشهور است كه بندهانيان در هندوستان اكثر به عمل مىآرند » ؟ بارى خصوصيّات نسخهء ( ص ) چنانست كه مذكور افتاد . بطورى كه از بعض مطّلعان ثقه مسموع شد كتاب يك بار از روى اصل همين نسخه در هندوستان بطبع رسيده است راقم سطور هر قدر كوشش و جستجو كردم كتاب چاپ شده بدست نيامد - امّا نسخهء ( خ ) چنان كه به زودى خواهد آمد از روى چاپ هندوستان با تصرّف كاتب نوشته شده است - و در صورتى كه مأخذ نسخهء چاپى اين كاتب ، اصل كتاب عكسى ما باشد ، مرجع ( خ ) نيز نسخهء ( ص ) ، و در نتيجه مأخذ ما منحصر بفرد خواهد بود چنان كه در آغاز فصل گفتيم . 2 - نسخهء ( خ ) نسخه‌يى است خطّى بسيار تازه كه نام كاتب و تاريخ كتابتش بتحقيق معلوم نيست ، متعلّق به حضرت دانشمند مكرّم جناب آقاى سيّد محمد مشكاة استاد دانشگاه طهران ادام اللّه ايّام افضاله كه آن را بىدريغ براى استفاده در اختيار نگارنده گذاردند . اين نسخه را كاتب نامعلوم از روى چاپ هندوستان نوشته و بحدس و سليقهء شخصى يا استناد بنسخهء ديگر در كلمات و عبارات و تصاوير كتاب تصرّف كرده ، از اين قبيل كه جمله‌ها را كم و زياد و مقدّم و مؤخّر داشته ، و در اكثر مواضع آثار كهنگى عبارات را زدوده و آن را بكلمات و تركيبات تازه مبدّل ساخته و احيانا در بعض مواضع نوشتهء او صحيح‌تر از نسخهء ( ص ) در آمده است !